چاپ        ارسال به دوست

تبیین جایگاه استاد و معلم، عنوان مصاحبه ای از سوی دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه

به گزارش ایحاء از کرمانشاه؛ جناب آقای دکتر عبدالحمید رحمانی از اساتید مدعو دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار ایحاء به مناسبت گرامیداشت یاد و خاطره استاد شهید مرتضی مطهری و روز معلم به موضوع:  «تبیین جایگاه استاد و معلم» اشاره نمودند که در این بخش به گزیده ای از سخنان ایشان خواهیم پرداخت:

استاد رحمانی در آغاز ضمن گرامیداشت سالگرد شهادت فیلسوف عالی مقام، استاد شهید مرتضی مطهری، روز معلم را به تمام معلمان و اساتید فرهیخته و فرزانه تبریک گفت و اظهار داشت:

همه ی پیشرفت های معنوی و مادی بشر ریشه در تربیت افراد دارد که از منبع زلال ایمان، معرفت، تعهد و ایثار معلم سیراب می شوند و از این منظر کشور وامدار همه ی استادانی است که بحق چراغ هدایت بشریت را به تأسی از پیامبر اعظم (ص) روشن و فروزان نگاه داشته اند.

ایشان در پاسخ به سئوال «اهمیت جایگاه استاد و معلم در قرآن و روایات» فرمودند: در زمینه اهمیت جایگاه و مقام معلم همین بس که پروردگار عالم، خود، اولین معلم بشریت است. با توجه به آیات قرآن کریم پروردگار عالم، دانش و معرفت را از لحاظ شرافت و ارزش در اوج همه مراتب و مقامات قرار داده و بر آدم ابوالبشر (ع) منت نهاد: «و علم آدم الاسماء کلها» (بقره/ ۳۱) در اولین سوره ای هم که بر پیامبر اکرم (ص) فرو می فرستد ارزش نعمت علم و دانش را بازگو می نماید و خود را اول معلم عالم وجود قلمداد می کند: «اقرا و ربک الا کرم الذی علم بالقلم، علم الا نسان ما لم یعلم» (علق/ 5-3) در برخی دیگر از آیات قرآن نیز به صراحت، برتری معلمان را بر سایر خلق برمی شمارد و آنان را بر تارک تمامی طبقات مردم قرار می دهد: « قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون انما یتذکر اولوا الا لباب» (زمر/۹) علم و معلمی در مکتب الهی از جایگاه بسیار والا و رفیعی برخوردار است و نگاه الهی به معلم در انسان سازی و پرورش جوانان و جامعه خدامحور تفسیر شده است خداوند نسبت به شأن و مقام عالم و متعلم عنایت خاصی مبذول داشته و آنان را بر سایر طبقات ممتاز ساخته است.

و اما روایات مربوط به ارزش و اعتبار علم و عالم و متعلم به قدری فراوان است که احصاء تمامی آنها کاری بس دشوار است. در اینجا به چند مورد از مهمترین آنها بسنده میکنیم.

1-   پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: «ان معلم الخیر یستغفر له دواب الارض و حیتان البحر و کل ذی روح فی الهواء و جمیع اهل السماء و الارض و ان العالم و المتعلم فی الاجر سواء باتیان یوم القیمة کفرسی رهان یزدحمان» (بحارالانوار، ج 2، ص 17)؛ تمامی جنبندگان روی زمین و ماهیان دریا و هر موجود زنده ای در فضا و همه اهل آسمان و زمین برای معلمی که نیکی به مردم بیاموزد طلب آمرزش می کنند. دانشمند و دانشجو در پاداش با یکدیگر برابرند و در روز قیامت بدین سبب، بسان دو اسب مسابقه با یکدیگر به رقابت می پردازند.

2-     پیامبر اکرم (ص) خود را معلم می داند؛ «انما بعثت معلما» (احیاء علوم الدین، ج 1، ص 21)

3-   امام علی (ع): قُم عَن مَجلِسِکَ لِاَبیکَ وَ مُعَلِّمِکَ وَ اِن کُنتَ اَمیراً؛ به احترام پدر و معلمت از جای برخیز هرچند فرمان روا باشی. (تصنیف غرر الحکم و دررالکلم ص435 )

4-     امام علی (ع): «مَن عَلَّمَنی حَرفاً فَقَد صَیَّرَنی عَبداً» هرکس مرا نکته ای آموزد، مرا بنده خویش ساخته است.

5-   امام على (ع): پاِنَّ العِلمَ حَياةُ القُلوبِ وَ نورُ البصارِ مِنَ العَمى وَ قُوَّةُ البدانِ مِنَ الضَّعفِ؛ به راستى كه دانش، مايه حيات دل‏ها، روشن كننده ديدگان كور و نيرو بخش بدن‏هاى ناتوان است. (تحف العقول، ص 28)

6-      امام صادق (ع): «اَلنَّظَرُ اِلی وَجْهِ الْعالِمِ حُبّاً لَهُ عِبادَة» (وسائل 18/458) نگاه به صورت عالم از روی محبت، عبادت است.

7-   امام صادق (ع): لَستُ اُحِبُّ أن أرَى الشّابَّ مِنكُم إلاّ غادِياً في حالَينِ: إمّا عالِماً أو مُتَعَلِّماً. دوست ندارم جوانى از شما [شيعيان] را جز بر دو گونه ببينم: دانشمند يا دانشجو. (امالی طوسی ص303)

8-   امام صادق (ع): مَن تَعَلَّمَ العِلمَ و َعَمِلَ بِهِ و َعَلَّمَ لِلّهِ دُعِىَ فى مَلَكُوتِ السَّماواتِ عَظيما فَقيلَ: تَعَلَّمَ لِلّهِ و َعَمِلَ لِلّهِ و َعَلَّمَ لِلّهِ؛ هر كس براى خدا دانش بياموزد و به آن عمل كند و به ديگران آموزش دهد، در ملكوت آسمانها به بزرگى ياد شود و گويند: براى خدا آموخت و براى خدا عمل كرد و براى خدا آموزش داد. (الذریعه الی حافظ الشریعه، ج1، ص 56)

9-   امام حسین (ع) نیز وقتی معلمی سوره حمد را به فرزند دلبندش می آموزد به پاس احترام و قدردانی از معلم، هزار دینار و هزار حله به او می بخشد، دهان او را نیز پر از در می گرداند. وقتی برخی از کوته نظران بر او خرده می گیرند که چرا چنین کردی، می فرماید: «و این یقع هذا من عطائه. »؛ این پاداش (بی مقدار) کجا و ارزش واقعی تلاش و آموزش او کجا؟ (بحارالانوار، ج 44، ص 19)

ایحاء: به نظر شما ویژگی های یک استاد و معلم خوب چه می تواند باشد؟  استاد و معلم خوب کسی است که دانش آموز یا دانشجو تا آخر عمر از او یاد کند و گرامی داشته شود و اما چه چیزی باعث می شود تا یک معلم در کارش موفق باشد؟ در پاسخ به این سوال باید موارد زیادی را در نظر گرفت که برخی از مهمترین مهارتهای معلمی عبارتند از: 1- مهارت های ارتباطی 2- مهارت های شنیداری 3- نگرشی دوستانه 4- صبوری 5- اخلاق کاری خوب 6- مهارت های سازمان دهی7- آماده سازی 8- مهارت های انضباطی 9- محیط آموزشی دوستانه 10- نگرش محترمانه 11- دلسوزی 12- آراستگی ظاهری.

از آیات و روایات به وضوح پیداست که علم و علم آموزی، از اهمیت فراوانی برخورداراست تا آنجا که علم را تضمین کننده ی سعادت انسان ها دانسته اند. چه بسا که تنها علما و دانشمندان از خداوند خوف و وحشت دارند. کلامی الهی را بهتر و خوبتر می فهمند و قدرت و عظمت خداوند را بهتر درک می کنند .

نکته دیگر که لازم به یادآوری است اینکه خداوند در بعضی از آیات اولین معلّم بشر معرفی شده است و همین طور اولین کسی که قرآن را به پیامبر (ص) آموخت. از این جهت احترام گذاشتن به معلّم و استاد، احترام به خداوند است و بالعکس بی حرمتی نسبت به شخصیت معلم بی احترامی به خداوند بلند مرتبه.

اگر انتظار می رود معلمان جامعه شایسته باشند و به وظایف قرآنی خود عمل کنند . پس سزاوار است مورد احترام و تکریم از جانب متعلمین قرار گیرند و حرمت و شأن معلم حفظ شود.

همیشه روزگار از بدو خلقت و حتی پیش از آن، تا خدا بوده و هست معلم بوده و هست و هر روز، روز معلم است، اما در انقلاب عزیز ما، این روز، مصادف است با سالروز شهادت شهید مرتضی مطهری است؛ همو که خلعت معلمی بر قامت رسایش برازنده بوده و علاوه بر برخورداری از «مداد العلماء» با نثار خون خویش مصداق «دماءالشهدا»» نیز گردید و از دو ویژگی علم و شهادت بهره مند شد. یاد او و تمامی معلمان راستین بشریت گرامی باد.

و حرف آخر: شغل معلمی همان شغل انبیاست. پیغمبر اکرم (ص) معلم همه بشر است و بعد از او حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) باز هم معلم بشر است. معلم امانت داری است که غیر از همه امانتها، انسان امانت اوست. پس روز معلم بر تمامی اساتید، معلمین و مدرسین جامعه تبریک و تهنیت باد.

        

 

والسلام


١٣:٣٠ - يکشنبه ١٢ ارديبهشت ١٤٠٠    /    عدد : ٤٩٩٩    /    تعداد نمایش : ٣٠


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج